Müəllif:Mehin Qasımova,Banco.az
Şotlandiya sahillərində 400 illik kral gəmisinin qalıqları tapılıb.
Təxminən dörd əsr əvvəl kral xəzinəsini daşıyarkən batan “Blessing of Burntisland” gəmisinin yeri Şotlandiya sahillərində müəyyən edilmiş ola bilər. Tədqiqatçılar Fayf bölgəsində, Burntisland sahilindən təxminən 1,5 kilometr aralıda, Firth of Forth körfəzinin dibində aşkarlanan gəmi qalıqlarının 1633-cü ildə batan bu tarixi gəmiyə aid olduğunu düşünürlər.
“Blessing of Burntisland” Kral I Çarlzın Şotlandiyaya tacqoyma səfəri zamanı kral əşyalarını Burntislanddan Leytə daşıyırdı. 1633-cü ilin iyulunda gəmi güclü fırtınaya düşərək Firth of Forth sularında batıb.
Gəmidəki 35 sərnişin və heyət üzvündən yalnız ikisi sağ qalıb, 33 nəfər isə həyatını itirib.
Tarixi qeydlərə əsasən, gəminin yükü arasında kral ailəsinə məxsus zinət əşyaları, qızıl və gümüş əşyalar, qiymətli parçalar, sikkələr və digər dəyərli əşyalar olub. İtkin yükün o dövrdəki dəyəri təxminən 100 min funt sterlinq hesablanırdı.
Ən diqqətçəkən əşyalardan birinin Kral VIII Henri üçün sifariş edilmiş qızıl və gümüş yemək dəsti olduğu bildirilir. Bəzi mənbələr gəmidə 4–5 tona qədər qiymətli metal ola biləcəyini qeyd edir. Lakin yükün dəqiq tərkibi və bugünkü real bazar dəyəri hələ təsdiqlənməyib.
“Burntisland Heritage” komandası gəmini 30 ildən çoxdur axtarır. Güclü sualtı cərəyanlar, qalın palçıq təbəqəsi və demək olar ki, sıfır görünüş məsafəsi axtarışları son dərəcə çətinləşdirib.
Son ekspedisiya zamanı mütəxəssislər sualtı radar, müasir skan texnologiyaları və fiziki araşdırmalardan istifadə ediblər. Nəticədə dənizin dibində təxminən 17 metr uzunluğunda olduğu ehtimal edilən gəmi qalıqları aşkarlanıb.
Tədqiqatçılar qalıqların “Blessing of Burntisland”a aid ola biləcəyini düşünsələr də, gəminin kimliyi və kral xəzinəsinin qalıqları hələ tam təsdiqlənməyib.
Əgər identifikasiya təsdiqlənərsə, bu kəşf Şotlandiyanın dənizçilik tarixinin ən maraqlı arxeoloji tapıntılarından birinə çevrilə bilər. Xüsusilə kral xəzinəsinin izlərinə rast gəlinməsi kəşfin həm tarixi, həm də maddi əhəmiyyətini daha da artırır.
