Müəllif: Gülnar Əhmədli, Banco.az
Fond bazarına investisiya yatırmaq kəskin yüksəlişlərin və narahatedici enişlərin yaşandığı bir proses ola bilər.
Banco.az xəbər verir ki, bazardakı bu dalğalanmalar zamanı düzgün qərarlar vermək üçün əsas anlayışları və investisiya prinsiplərini bilmək vacibdir.
Buğa bazarı
Buğa bazarı adını öküzün hücum edərkən buynuzlarını inamla yuxarı qaldırmasından alır.
Buğa bazarı səhmlərin qiymətlərinin yüksəldiyi və investorların bazarın gələcəyi ilə bağlı müsbət gözləntilərinin artdığı dövrü ifadə edir. Bu mərhələ adətən iqtisadi artım, istehlakçı inamının güclənməsi və səhmlərə, eləcə də digər maliyyə alətlərinə tələbin artması ilə müşayiət olunur.
Buğa bazarının əsas xüsusiyyətləri:
-
Səhm qiymətlərinin yüksəlməsi: Səhmlərin və digər aktivlərin qiymətləri uzun müddət ərzində artmağa meylli olur və bu, çox vaxt ticarət həcminin yüksəlməsi ilə müşayiət edilir.
-
İqtisadi artım: Buğa bazarları adətən iqtisadiyyatın sağlam böyüdüyü, işsizliyin aşağı olduğu və şirkətlərin mənfəətinin artdığı dövrlərdə müşahidə olunur.
-
İnvestor inamı: İqtisadiyyat, şirkətlərin maliyyə nəticələri və ya hökumət siyasəti ilə bağlı müsbət xəbərlər investorların nikbinliyini artırır və onları gələcək qazanc gözləntisi ilə investisiya etməyə təşviq edir.
Ayı bazarı
Ayı bazarı adını ayının ovuna hücum edərkən aşağı istiqamətdə zərbə endirməsindən alır.
Ayı bazarı aktiv qiymətlərinin davamlı şəkildə azaldığı və investor gözləntilərinin mənfiyə çevrildiyi dövrü ifadə edir. Bu mərhələ iqtisadi daralma, istehlak xərclərinin azalması və investorlar arasında qeyri-müəyyənliyin artması ilə əlaqələndirilir.
Ayı bazarının əsas xüsusiyyətləri:
-
Səhm qiymətlərinin azalması: Səhm qiymətləri əvvəlki maksimum səviyyələrdən adətən 20% və ya daha çox aşağı düşür. Bu zaman satış təzyiqi və bazar dəyişkənliyi artır.
-
İqtisadi daralma: Ayı bazarları adətən iqtisadi tənəzzül, işsizliyin artması və şirkətlərin mənfəətinin azalması ilə əlaqələndirilir.
-
İnvestorların ehtiyatlılığı: Mənfi iqtisadi göstəricilər, geosiyasi qeyri-sabitlik və gözlənilməz hadisələr investorlar arasında narahatlıq yarada, onları səhmləri satmağa və istiqrazlar və ya nağd vəsait kimi daha az riskli aktivlərə yönəlməyə sövq edə bilər.
Hər iki bazar şəraitində əsas investisiya prinsipləri
Təcili ehtiyat fondu yaradın
Həm yüksəliş, həm də eniş dövrlərində kifayət qədər ehtiyat fondunun olması vacibdir. Adətən 3-6 aylıq yaşayış xərclərinə bərabər olan bu vəsait iş itkisi və ya tibbi xərclər kimi gözlənilməz hallarda maliyyə buferi rolunu oynayır. Ehtiyat fondunu bazar dəyişkənliyindən qorumaq üçün likvid və aşağı riskli hesablarda saxlamaq olar.
Portfeli şaxələndirin
Riskləri azaltmaq üçün investisiyaları müxtəlif aktiv sinifləri - səhmlər, istiqrazlar və daşınmaz əmlak, eləcə də müxtəlif sektorlar arasında bölüşdürmək mümkündür. Bu, hər hansı bir bazar seqmentində baş verən enişin ümumi portfelə təsirini azaltmağa kömək edə bilər.
Uzunmüddətli perspektivi qoruyun
Qısamüddətli bazar dalğalanmalarına əsaslanaraq tələsik qərarlar verməkdən çəkinmək və investisiya planına sadiq qalmaq vacibdir. Əsas diqqət portfelin uzunmüddətli məqsədlərinə yönəldilməlidir.
Portfeli nəzərdən keçirin və yenidən balanslaşdırın
Portfelin göstəricilərini mütəmadi olaraq nəzərdən keçirmək və uzunmüddətli hədəflərə uyğun olaraq aktivlərin bölgüsünü yenidən balanslaşdırmaq lazımdır.
Həddindən artıq özünəinamdan çəkinin
Yalnız son dövrdə yüksək gəlir gətirdiyi üçün populyar səhmlərin və ya digər investisiyaların arxasınca düşmək riskli ola bilər. İnvestisiya qərarlarından əvvəl ətraflı araşdırma aparmaq və müəyyən edilmiş strategiyaya sadiq qalmaq vacibdir.
Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin!!
