Müəllif: Gülnar Əhmədli, Banco.az
Son aylarda qlobal bazarlarda diqqət çəkən əsas tendensiyalardan biri gümüşün qızılı geridə qoymasıdır. Bazar məlumatlarına görə, gümüş qiymətləri son 12 ayda təxminən 270% artıb. Müqayisə üçün qeyd edək ki, eyni dövrdə qızıl təxminən 65% yüksəlib. Bu fərq qiymətli metallar bazarında qeyri-adi dinamika formalaşdırıb.
Banco.az xəbər verir ki, gümüşün qızıldan fərqli olaraq geniş sənaye tətbiqləri var. Xüsusilə günəş enerjisi panellərinin (fotovoltaik hüceyrələrin) istehsalında, elektrikli avtomobillərdə, elektronika və rabitə texnologiyalarında, eləcə də süni intellekt məlumat mərkəzlərində gümüşə tələbat sürətlə artır.
Bu sahələrdəki genişlənmə investisiya məqsədli alımlardan əlavə olaraq real sektor tələbi yaradır və qiymətləri yuxarı istiqamətdə dəstəkləyir. Qızılda isə tələbat əsasən investisiya və “təhlükəsiz liman” funksiyası ilə məhdudlaşır - külçə, fondlar və mərkəzi bank ehtiyatları əsas rol oynayır.
Gümüş bazarında təklif tərəfi də mühüm amildir. İstehsalın 70%-dən çoxu digər metalların hasilatı zamanı yan məhsul kimi əldə edilir. Bu isə o deməkdir ki, gümüş hasilatı artan tələbat fonunda sürətlə genişləndirilə bilmir. Struktur xarakterli bu təklif çatışmazlığı, tələbat artdıqca qiymətlərin daha sürətlə yüksəlməsinə səbəb olur.
Gümüş bazarı qızıl bazarına nisbətən daha kiçik və daha az likviddir. Bu xüsusiyyət qiymətlərin daha sürətli və daha kəskin dəyişməsinə şərait yaradır. Spekulyativ kapital axınları bazara daha güclü təsir göstərə bilir və yüksəliş tempini artırır.
Ənənəvi olaraq qızıl və gümüş qiymətləri arasında müəyyən tarixi balans mövcuddur. Lakin son dövrdə qızıl/gümüş nisbətinin azalması gümüşün nisbi olaraq daha güclü performans göstərdiyini ortaya qoyur. Bu da investor marağının gümüşə doğru yönəldiyini göstərən siqnallardan biri kimi qiymətləndirilir.
Dünya iqtisadiyyatındakı qeyri-müəyyənlik, inflyasiya təzyiqləri, pul siyasəti ilə bağlı gözləntilər və geosiyasi risklər qiymətli metallara marağı artırır. Bu proses həm qızılın, həm də gümüşün qiymətini dəstəkləyir. Lakin gümüşün sənaye metali kimi rolu və məhdud təklifi onun qiymət artımını daha da gücləndirir.
Gümüş qiymətlərinin qızıldan daha sürətlə artmasının arxasında bir neçə əsas amil dayanır: Güclü sənaye tələbi, struktur təklif məhdudiyyətləri, bazarın kiçik və dəyişkən olması, qızıl-gümüş nisbətinin dəyişməsi və qlobal iqtisadi risklər.
Bu amillərin birgə təsiri gümüşü təkcə təhlükəsiz liman deyil, eyni zamanda strateji sənaye metalı kimi ön plana çıxarır və onun qiymətinin qızıldan daha sürətli yüksəlməsinə səbəb olur.
Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin!!
