Müəllif: Şəbnəm İbrahimxəlilova,Banco.az
Kredit götürmək maliyyə ehtiyaclarını qarşılamaq, planlaşdırılan xərcləri idarə etmək və müxtəlif məqsədləri reallaşdırmaq üçün istifadə olunan maliyyə vasitələrindən biridir. Lakin kredit qərarı verərkən yalnız əldə ediləcək məbləği və faiz dərəcəsini deyil, kreditin müddətini də diqqətlə nəzərdən keçirmək lazımdır. Çünki kredit müddəti həm aylıq ödənişlərin məbləğinə, həm də kredit üzrə ümumi xərclərə birbaşa təsir göstərə bilər. Bəs kredit müddətini seçərkən hansı amilləri nəzərə almaq lazımdır?
Aylıq gəlir və xərclərinizi qiymətləndirin
Kredit müddətini müəyyənləşdirərkən ilk növbədə şəxsi büdcənizi təhlil etmək vacibdir. Aylıq gəliriniz, gündəlik yaşayış xərcləriniz, mövcud maliyyə öhdəlikləriniz və digər zəruri ödənişləriniz kredit üzrə nə qədər vəsait ayıra biləcəyinizi müəyyənləşdirir.
Aylıq ödənişlərin gəlirinizə uyğun olması maliyyə sabitliyinin qorunmasına kömək edir. Kredit ödənişləri gündəlik ehtiyaclarınızı qarşılamağa mane olmamalı və gözlənilməz xərclər zamanı büdcənizi çətin vəziyyətə salmamalıdır. Buna görə də kredit götürməzdən əvvəl gəlir və xərclərinizi müqayisə edərək real ödəmə imkanlarınızı müəyyənləşdirmək məqsədəuyğundur.
Kredit müddəti ilə ümumi ödəniş arasındakı əlaqəni anlayın
Kredit müddəti seçilərkən nəzərə alınmalı əsas məqamlardan biri aylıq ödənişlə ümumi geri ödəniş məbləği arasındakı əlaqədir.
Bir qayda olaraq, eyni məbləğdə və oxşar faiz şərtləri ilə götürülmüş kreditin müddəti uzandıqda aylıq ödəniş azalır. Bununla belə, borcun daha uzun müddət ərzində ödənilməsi nəticəsində ümumi faiz xərci arta bilər. Daha qısa müddət isə aylıq ödənişləri yüksəltsə də, kreditin ümumi faiz xərcini azalda bilər.
Məhz buna görə də qərar verərkən yalnız aylıq ödənişin az olmasına əsaslanmaq düzgün deyil. Kreditin bütün müddəti ərzində ödəniləcək ümumi məbləği də müqayisə etmək lazımdır.
Gələcək maliyyə imkanlarınızı nəzərə alın
Kredit öhdəliyi müəyyən müddət ərzində davam etdiyi üçün gələcək maliyyə vəziyyətinizi də nəzərə almaq vacibdir. İş yerinin dəyişməsi, ailə xərclərinin artması, təhsil və ya digər planlaşdırılan məsrəflər gəlir və xərclərinizə təsir göstərə bilər.
Bu baxımdan kredit müddətini seçərkən yalnız hazırkı maliyyə imkanlarınıza deyil, gələcəkdə baş verə biləcək dəyişikliklərə də diqqət yetirmək lazımdır. Eyni zamanda, gözlənilməz xərclər üçün büdcədə müəyyən ehtiyatın saxlanılması maliyyə risklərinin idarə edilməsinə kömək edə bilər.
Kredit müqaviləsinin şərtlərini diqqətlə araşdırın
Kredit müddətinə qərar verməzdən əvvəl bankın təklif etdiyi şərtlərlə ətraflı tanış olmaq tövsiyə edilir. Faiz dərəcəsi, komissiyalar, effektiv illik faiz dərəcəsi, ümumi geri ödəniş məbləği və digər mümkün xərclər kreditin real maliyyə yükünü qiymətləndirmək üçün əhəmiyyətlidir.
Bundan əlavə, kreditin vaxtından əvvəl ödənilməsi imkanlarını və bununla bağlı tətbiq oluna bilən şərtləri də öyrənmək faydalıdır. Müqavilənin bütün əsas müddəalarını əvvəlcədən anlamaq daha məlumatlı maliyyə qərarı verməyə imkan yaradır.
Özünüz üçün uyğun tarazlığı tapın
Kredit müddətinin seçilməsində universal yanaşma mövcud deyil. Bir şəxs üçün daha qısa müddət uyğun olduğu halda, başqa bir şəxs üçün aylıq büdcəyə daha az yük yaradan uzun müddət daha məqsədəuyğun ola bilər. Burada əsas məsələ aylıq ödənişlərin rahat qarşılanması ilə kredit üzrə ümumi xərclər arasında tarazlıq yaratmaqdır.
Qərar verməzdən əvvəl müxtəlif müddətlər üzrə aylıq ödənişləri və ümumi geri ödəniş məbləğlərini müqayisə etmək faydalıdır. Bu yanaşma maliyyə imkanlarınıza uyğun variantı seçməyə və gələcək ödənişləri daha düzgün planlaşdırmağa kömək edəcək.
Kredit müddətinin düzgün seçilməsi məsuliyyətli maliyyə planlaşdırmasının vacib hissəsidir. Aylıq gəlirlərinizi və xərclərinizi qiymətləndirmək, ümumi geri ödəniş məbləğini nəzərə almaq, gələcək maliyyə ehtiyaclarını düşünmək və kredit şərtlərini diqqətlə araşdırmaq daha əsaslandırılmış qərar verməyə imkan yaradır.
Kredit seçərkən ən vacib məqam yalnız bu gün ödəyə biləcəyiniz məbləği deyil, bütün kredit müddəti ərzində rahatlıqla qarşılaya biləcəyiniz maliyyə öhdəliyini müəyyənləşdirməkdir.
