Müəllif: Gülnar Əhmədli, Banco.az
Gündəlik ərzaq alış-verişindən tutmuş zəruri ödənişlərə qədər bir çox xərclərini kredit kartları ilə qarşılayan milyonlarla istehlakçı üçün bank məlumatları ciddi xəbərdarlıq siqnalı verir. Kredit kartının bütün limitindən istifadə etmək qısa müddətdə pul axınını asanlaşdırsa da, bank qaydaları və yüksək faiz xərcləri orta müddətdə kart sahiblərini çətin maliyyə vəziyyəti ilə üz-üzə qoya bilər.
Maliyyə dairələrinin təhlillərinə görə, kredit kartı limitindən davamlı olaraq 100% istifadə edən şəxsləri 3 əsas risk gözləyir:
1. Ödənişlər vaxtında edilsə belə, kredit balı aşağı düşə bilər
Kredit Bürosunun (KKB) qiymətləndirmə alqoritmində istifadə olunan kredit məbləğinin istehlakçıya ayrılmış ümumi kredit limitinə nisbəti mühüm rol oynayır. Kartın bütün limitindən istifadə etmək və bu nisbəti aylarla yüksək səviyyədə saxlamaq bankların risk qiymətləndirmə sistemlərində müştərinin maliyyə vəziyyətinin gərgin olduğuna dair siqnal kimi qəbul edilə bilər. Ödənişlər vaxtında və tam həyata keçirilsə belə, kredit limitindən yüksək istifadə nisbəti kredit balının aşağı düşməsinə səbəb ola bilər.
2. Minimum ödəniş borc yükünü artırır
Kredit kartı limitindən tam istifadə edildikdə yalnız minimum ödəniş məbləğini ödəmək borcun azalmasını çətinləşdirir.
Minimum ödənişin böyük hissəsi faiz və vergilərə yönəldiyindən əsas borc kifayət qədər azalmır. Nəticədə kartın istifadə üçün əlçatan limiti bərpa olunmur, istehlakçı yeni alış-veriş edə bilmir, ümumi borc yükü isə artmaqda davam edir.
3. Gündəlik pul axını pozulur, məhkəmə riski yaranır
Kredit kartında istifadə edilə bilən vəsait qalmadıqda istehlakçılar gündəlik zəruri alış-verişlərini qarşılamaq üçün şəxsi nağd pul ehtiyatlarından istifadə etməli olurlar. Bu vəziyyət növbəti kredit kartı borcunun ödənilməsini daha da çətinləşdirə bilər.
Nəticədə ödəniş gecikmələri, əlavə cərimələr və borcun məhkəmə qaydasında tələb edilməsi riski yaranır.
İqtisadçılar və maliyyə mütəxəssisləri sağlam kredit tarixçəsini qorumaq və büdcəni daha səmərəli idarə etmək üçün kredit kartı xərclərinin ümumi limitin 30-40 faizini keçməməsini tövsiyə edirlər.
Kredit kartı limitindən tam istifadə edən istehlakçılara isə yeni alış-verişləri müvəqqəti dayandırmaq, yüksək məbləğli borcları daha aşağı faiz dərəcəsi təklif edən uzunmüddətli restrukturizasiya imkanları vasitəsilə ödəmək məsləhət görülür.
Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin!!
