Müəllif:Mehin Qasımova,Banco.az
Yaxın Şərqdə vəziyyət pik həddə çatıb.
Banco.az xəbər verir ki, İranın 20 min dollarlıq dronları ABŞ-ın milyonluq raketlərini sıradan çıxarır.
Bloomberg nəşrinin məlumatına görə, İranın kamikadze pilotsuz uçuş aparatları ilə həyata keçirdiyi hücumlar ABŞ və onun müttəfiqlərinin müdafiə sistemlərinə ciddi təzyiq göstərir və bölgədəki sursat ehtiyatlarını sürətlə azaldır.
Ekspertlərin fikrincə, hazırkı münaqişədə əsas sual tərəflərdən hansının sursatının əvvəl tükənəcəyidir. İran ilə ABŞ və müttəfiqləri arasında qarşıdurma üçüncü gününə daxil olduqca, proses getdikcə “tükəndirmə strategiyası” xarakteri alır.
Şənbə günü ABŞ və İsrailin İrana qarşı hava zərbələrindən sonra Tehran cavab olaraq bölgədəki ABŞ bazalarını, neft infrastrukturunu və bəzi yaşayış məntəqələrini "Shahed-136" kamikadze dronları ilə hədəfə almağa davam edir.
ABŞ istehsalı olan "Patriot" raketi İranın dron və ballistik raketlərinə qarşı 90 faizdən çox effektivlik göstərsə də, bu sistemlərin istifadəsi ciddi maliyyə və logistika problemləri yaradır.
Məlumata görə, bir “Shahed-136” dronunun qiyməti təxminən 20 min dollar olduğu halda, onu vurmaq üçün istifadə edilən bir "Patriot" raketinin qiyməti təxminən 4 milyon dollardır.
Stimson Center analitiki Kelly Grieco bildirib ki, İranın məqsədi müdafiə tərəfinin sursatını tükəndirməkdir.
Onun sözlərinə görə, Tehran həm də Körfəz ölkələrinin siyasi iradəsini sarsıtmağa çalışır və bu yanaşma İran üçün əməliyyat baxımından effektiv hesab olunur.
Mövcud hücum tempi davam edərsə, Qatarın Patriot raket ehtiyatları cəmi dörd günə kifayət edə bilər. Bu isə Dohanın münaqişənin tezliklə dayandırılması üçün diplomatik səylərini izah edən əsas amillərdən biri kimi qiymətləndirilir.
Analitiklər bildirirlər ki, İran ilin əvvəlindən bu yana 1200-dən çox sursat istifadə edib və bunların böyük hissəsi ucuz dronlardan ibarət olub. Ekspertlər hesab edir ki, Tehran daha dağıdıcı ballistik raketlərini münaqişənin sonrakı mərhələləri üçün saxlayır.
İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçı isə bildirib ki, hərbi bölmələr mülki administrasiyadan müstəqil şəkildə əvvəlcədən verilmiş təlimatlar əsasında fəaliyyət göstərir.
ABŞ müdafiə naziri münaqişənin uzunmüddətli müharibəyə çevrilməyəcəyini bildirsə də, hərbi analitiklər sursat təminatının qarşıdakı mərhələdə əsas faktor olacağını qeyd edirlər.
Bildirilir ki, müharibənin ilk saatlarında İranın hava hücumundan müdafiə sistemlərinin, o cümlədən "S-300" missile system komplekslərinin böyük hissəsi sıradan çıxarılıb və ABŞ-İsrail təyyarələri İran hava məkanında daha sərbəst fəaliyyət göstərə bilib.
Bununla belə, mütəxəssislər qeyd edirlər ki, İranın dron istehsal sürəti Qərbin bahalı müdafiə raketləri istehsal tempini üstələyə bilər və bu amil münaqişənin gedişinə ciddi təsir göstərə bilər.
