Müəllif:Mehin Qasımova,Banco.az
Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqına (Aİ) yenidən üzv olması bir parlament müddətində mümkün ola bilər.
Banco.az xəbər verir ki, bu iddia Avropayönümlü “Best for Britain” təşkilatının hazırladığı yeni hesabatda yer alıb. Sənəddə prosesin sürətlə həyata keçirilməsi üçün əsas şərtin güclü siyasi iradə olduğu vurğulanır.
Hesabatda Finlandiyanın Aİ-yə üzvlük təcrübəsi nümunə göstərilib. Müəlliflərin fikrincə, ölkənin qısa müddətdə üzvlüyə hazırlaşması mövcud qaydalara uyğunlaşma və siyasi dəstəyin əhəmiyyətini nümayiş etdirir.
Hesabatda Böyük Britaniyanın Aİ-yə yenidən qoşulmasına ictimai dəstəyin artdığı qeyd olunur. Sorğu üzrə ekspert professor Con Kertisin açıqlamasına görə, yenidən üzvlüyü dəstəkləyənlərin payı 61%-ə çatıb. Bu göstəricinin Brexit referendumundan bəri ən yüksək səviyyədə olduğu bildirilir.
Bununla yanaşı, ölkənin Aİ-yə qayıdışı ilə bağlı siyasi müzakirələrin genişlənməsi prosesin yaxın perspektivdə reallaşacağı anlamına gəlmir. Üzvlük üçün həm Britaniya hökumətinin, həm də Aİ institutlarının və üzv dövlətlərin razılığı tələb olunur.
“Best for Britain” təşkilatının hesabatında Finlandiyanın təcrübəsi sürətli inteqrasiyanın mümkünlüyünə nümunə kimi təqdim edilir. Müəlliflər hesab edirlər ki, Böyük Britaniyanın əvvəlki üzvlük təcrübəsi və Aİ qaydalarına dair mövcud bilikləri danışıqları asanlaşdıra bilər.
Hesabatın müəlliflərindən Oliver Nikolsun fikrincə, güclü siyasi iradə olarsa, Böyük Britaniya bir parlament müddəti ərzində üzvlük danışıqlarını yenidən gündəmə gətirə bilər.
Avropa Parlamentinin üzvü və Böyük Britaniya–Aİ Parlament Tərəfdaşlığı Assambleyasının sədri Sandro Qozi də bu yanaşmanı dəstəkləyib. O, Britaniyanın əvvəlki üzvlük təcrübəsini və mövcud tənzimləyici çərçivəyə uyğunluğunu mümkün üstünlüklər kimi qiymətləndirib.
Böyük Britaniyanın Aİ-yə qayıdışı bir sıra mürəkkəb siyasi və hüquqi məsələlərin həllini tələb edəcək. Üzvlük şərtləri, vahid valyutadan istifadə, Şengen zonasına münasibət və ticarət əlaqələrinin gələcək modeli danışıqların əsas mövzuları ola bilər.
Hesabatda İsveç və Danimarkanın avrodan istifadə etməməsi nümunə göstərilərək, vahid valyuta məsələsinin mütləq şəkildə üzvlüyə maneə yaratmadığı vurğulanır.
Bununla belə, Aİ-yə üzvlük müraciətinin bütün üzv dövlətlər tərəfindən yekdilliklə təsdiqlənməsi və müvafiq milli prosedurlardan keçməsi tələb olunur. Buna görə də prosesin konkret müddəti siyasi razılaşmaların əldə olunmasından asılı olacaq.
Keçmiş Avropa Komissiyası rəsmisi ser Conatan Foll hesabatı Brexit müzakirələrinə faydalı töhfə kimi qiymətləndirib. Onun fikrincə, Böyük Britaniyanın əvvəlki üzvlük təcrübəsi ölkəyə müəyyən üstünlüklər versə də, mümkün danışıqların müddəti hər iki tərəfin siyasi iradəsindən asılı olacaq.
Qeyd edək ki, hesabat Böyük Britaniyanın Aİ-yə qayıdışının artıq razılaşdırıldığı barədə məlumat vermir. Sənəddə bu prosesin siyasi iradə və qarşılıqlı razılıq olduğu halda bir parlament müddətində həyata keçirilə biləcəyi iddia olunur.
