Müəllif:Mehin Qasımova,Banco.az

Yaxın Şərqdə davam edən münaqişə qlobal enerji bazarlarını yenidən silkələyib.

Banco.az xəbər verir ki, regionda risklərin artması fonunda Avropada təbii qazın qiyməti son dörd ilin ən böyük artımını yaşayır.

Avropada qaz üçün əsas göstərici sayılan benchmark fyuçersləri ardıcıl üçüncü gündür yüksəlir və 2023-cü ildən bəri ən yüksək səviyyələrə yaxınlaşıb. Artım tempi həftənin əvvəlindəki qədər sürətli olmasa da, bazarda qeyri-müəyyənlik qalmaqdadır.

Buna səbəb olan əsas amillərdən biri Qətərdə yerləşən və dünyanın ən böyük mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) obyektlərindən birində istehsalın dayandırılmasıdır. Zavodun nə vaxt tam fəaliyyətə başlayacağı ilə bağlı qeyri-müəyyənlik qlobal təchizatın azalacağı ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib.

ABŞ prezidenti Donald Tramp isə bildirib ki, ABŞ Hörmüz boğazından neft və LNG daşıyan gəmilərə sığorta və hərbi müşayiət təmin etməyə hazırdır. Lakin planın necə həyata keçiriləcəyi barədə hələ də bir çox suallar açıq qalır.

Alternativ qaz uğrunda rəqabət arta bilər

Mütəxəssislər hesab edir ki, münaqişə uzanarsa, alternativ LNG təchizatı uğrunda rəqabət kəskinləşəcək. Hazırda Yaxın Şərqdən ixrac olunan mayeləşdirilmiş qazın böyük hissəsini Asiya ölkələri alır. Bu isə Avropanın da eyni resurslar üçün daha yüksək qiymət ödəməsinə səbəb ola bilər.

Hazırda böhran Avropanın fiziki qaz təchizatında birbaşa hiss olunmur. Bunun səbəbi isə Qətərdən Avropaya LNG gəmilərinin təxminən bir aya çatmasıdır və mart ayına planlaşdırılmış yüklərin əksəriyyəti artıq yola düşüb.

Bununla belə, Avropa üçün riskli dövr yaxınlaşır. Qitə yay aylarında tükənmiş ehtiyatlarını bərpa etmək üçün böyük həcmdə LNG idxal etməlidir.

Bazar iştirakçıları həmçinin bəzi tanker yüklərinin Avropadan Asiya ölkələrinə və ya Misirə yönləndirilməsi ehtimalını da diqqətlə izləyirlər.

Son məlumatlara görə, Avropanın əsas qiymət göstəricisi sayılan Niderland qaz fyuçersləri  1,7% artaraq meqavat/saat üçün 55,23 avroya yüksəlib.